تولوئن

نام تولوئن از نام قديمي تولل گرفته شده است، تولوئن از هيدروكربن‌هاي آروماتيك است و به مقدار زيادي در قطران زغال سنگ يافت مي‌شود. مايعي بي‌رنگ و آتش‌گيري است و به عنوان حلال در صنايع مختلفي چون رنگ و رزين كاربرد دارد. فرمول شيميايي آن C6H5CH3 مي‌باشد و از واكنش يديد متيل ( CH3I ) با بنزن و آلومينيوم كلرايد (AlCl3 ) مي‌توان آن را در شرايط آزمايشگاهي توليد كرد. تولوئن (متيل بنزن يا فنيل متان)، مايعي صاف و نامحلول در آب با بويي شبيه بوي تينرهاي رنگ معمولي است. تولوئن از گروه تركيبات آروماتيك است و به عنوان يك ماده¬ي اوليه و همچنين حلال شيميايي كاربرد دارد. كاربردهاي ديگر آن عبارتست از حلال رنگ، تينر رنگ، درزگير سيليكوني، واكنش گر شيميايي، پلاستيك، جوهر چاپ، چسب، لاك و ضدعفوني كننده و گندزدا. همچنين مي‌توان از آن براي ساخت فوم و TNT استفاده نمود. نكته جالب دو مورد تولوئن كاربرد آن به عنوان دارويي استنشاقي براي زدودن سموم مي باشد. سميت تولوئن در مقايسه با بنزن بسيار كمتر است. هرچند غلظت بسيار بالايي لازم است تا تنفس تولوئن منجر به مرگ شود، اما غلظت¬هاي كمتر آن به راحتي بر روي سيستم عصبي تأثير مي¬گذارند. غلظت¬هاي كم تا متوسط تولوئن، سب خستگي، سرگيجه، ضعف، رفتار نامتعادل، نقصان حافظه، بي‌خوابي، كم¬اشتهايي، و كم شدن ديد و شنوايي مي¬گردد. اين حالات با از بين رفتن حضور تولوئن، كم مي شوند. تولوئن ممكن است بر كليه اثر نامطلوب بگذارد . هيچ مدركي دال بر سرطان¬زا بودن تولوئن در دست نيست. غلظت مجاز ppm200 براي محيط كار توسط OSHA و mg/l1 توسط EPA براي آب آشاميدني توصيه شده¬اند. تولوئن نه تنها از طريق استنشاق بخارش مي¬تواند به بدن انسان وارد شود، بلكه از خاك¬هاي آلوده شده هم اين امكان وجود دارد؛ چرا كه در اين حالت، امكان تماس مستقيم انسان با خاك، نوشيدن آب زيرزميني آلوده و تبخير از خاك وجود دارد. با توجه به سرطانزا بودن بنزن، هم اكنون از تولوئن كه خواصي شبيه به بنزن دارد، به عنوان جانشين استفاده مي¬شود.
موارد مصرف: به عنوان حلال در صنايع مختلفي چون رنگ و رزين كاربرد دارد